Artikelindex

Leerreviews op hoofdlijn

De kern van Learning Together zijn de leerreviews. Pieter Veen schrijft daarover in zijn onderzoek: “Het perspectief waarmee een casus wordt onderzocht is dat hulp en bescherming de uitkomst zijn van samenwerking van mensen in een systeem van organisatorische afspraken, wetten en regels, tradities, gebruiken, reflexen en instrumenten. Het leerreview richt zich op dat systeem en hoe het komt dat de casus zich heeft voorgedaan, zoals die zich heeft voorgedaan. Dit systeemperspectief richt zich dus niet op de maker van de fout als schuldige, maar op het patroon in de samenwerking dat geleid heeft tot het incident, of het in ieder geval niet voorkomen heeft”. Verder schreef hij: “De methodiek geeft houvast en structuur in de aanpak van het review onderzoek, zowel voor de onderzoekers (reviewers) als voor de betrokkenen bij de casus (reviewees). Daarbij blijkt de methode bij de deelnemers een houding te creëren waarin open met elkaar gesproken wordt. De kracht van de methode is de veiligheid die ervaren wordt om open over de casus te spreken in al zijn complexe verbindingen en mensen zich ‘bloot’ durven te geven, binnen de beslotenheid van een review”. De houding van de reviewbegeleiders is daarom open en niet gericht op verantwoording afleggen door de betrokken medewerkers. Daarvoor moeten de deelnemers wel de toestemming tot deelname van hun organisatie ervaren en zich veilig genoeg voelen om informatie te delen. Alleen dan zal meer inzicht ontstaan in cruciale momenten en factoren die hebben bijdragen aan de wijze van handelen.

Een leerreview bestaat uit drie fasen:

Stap Acties Learning Together Rol van de opdrachtgever(s)

1. Oriëntatie

Oriëntatiegesprek van de opdrachtgever(s) met de projectleider en de beoogd reviewers van Learning Together. Dit gesprek dient om de opzet van de leerreview te bespreken, op basis waarvan de offerte wordt opgesteld.

  • Vooraf: deelnemers voor het oriëntatiegesprek bepalen.
  • Tijdens: onderzoeksvragen formuleren.
  • Achteraf: offerte van Learning Together beoordelen.

2. Verkennen

Uitzetten van vragen aan en plannen van individuele interviews met betrokken professionals en zo mogelijk cliënten, waaronder de vraag naar hun individuele tijdlijn m.b.t. de casus. Dossieronderzoek (optioneel)

  • Vooraf: samenstellen van een casegroep (professionals) en reviewteam (leidinggevenden) uit betrokken organisaties.
  • Vooraf: afspreken wie geïnterviewd wordt.

3. Dialoog

Analysebijeenkomsten met casegroep en reviewteam aan de hand van een daarvoor door Learning Together opgestelde geïntegreerde tijdlijn.

  • Planning van bijeenkomsten van casegroep en reviewteam.
  • Inbreng deelnemers in casegroep en reviewteam.

4. Inzichten vertalen

Het bespreken en bewerken van de inzichten en uitkomsten uit de diverse bijeenkomsten en analyseren van bijdragende factoren met het reviewteam.

  • Planning van de bijeenkomst van het reviewteam.
  • Reviewteam geeft aan wat de kiezen aanbevelingen zijn.

5. Rapportage

Opstellen en bespreken van eindrapport met opdrachtgever(s).

  • Planning van de bijeenkomst van de opdrachtgever(s).
  • Onderlinge afspraken over uit te voeren aanbevelingen.

6. Follow-up

Bij stap 5 af te spreken als optie: Follow-up om te bezien wat de leerreview heeft opgeleverd.

  • Beslissen of en met wie er een follow-up komt.
  • Planning van de follow-up bijeenkomst

 

Het methodisch hart van een leerreview is:

  • Kijken met de kennis van toen en niet van nu (toen beschikte niet iedereen over alle kennis/informatie).
  • Nagaan wat cruciale beslismomenten zijn geweest, voorafgaand aan het incident / de calamiteit.
  • Nagaan wat daarbij de bijdragende factoren en context waren: persoonlijk, professioneel, cliënt/gezin, team, organisatie/management/cultuur, keten.
  • Daaruit patronen destilleren, die de casuïstiek overstijgen, en vragen/overwegingen voorleggen ter verbetering van de praktijk(en) in een eindrapport aan de opdrachtgever(s). [1]

[1]Veen, Pieter M. e.a., “Bij jeugdzorgincidenten openen LT-reviews de praktijk”, Zijlstra Center, Vrije Universiteit, Amsterdam, maart 2015.